Хәтирәләр

Кадерле хәтирәләр

Балачагым искә төшә…
Утын яккан ак мичләр.
Тәрәз капкачын каерган,
Көзге, шук, шаян җилләр.
Радиодан яңгыраган
Салмак кына җыр-көйләр.
Әнием аруын онытып
Сөйләгән әкиятләр.
Иртән, без торганчы, әни
Пешергән пәрәмәчләр.
Зәңгәр мәтрүшкә, бөтнекле,
Хуш исле, тәмле чәйләр.
Эх, балачак, үткән киткән…
Кадерле хатирәләр.
Күпме генә сагынсак та,
Кайтмас инде ул көннәр.

Лилия Сәлахетдинова
Читать далее

Көз

Көз икәнен белмиләр

Салкын таңны яфрак каплый,
Җирдә ята сары шәл.
Һавага сагышын чәчкән
Алтын көзнең зары жәл.

Шәлне күтәргәли җилләр,
Шукъ яңгырлар ашыга,
Кояш киткәнен көтә дә
Килеп чыга каршыга.

Маңгай терәп тәрәзәгә
Шаян көзне күзәтәм.
Аңымда буталып беткән
Хисләремне төзәтәм.

Казлар оча, китмәс кебек,
Тик борылмый кирегә.
Адашмыйча, юллар табып
Кайтыр микән бирегә?

Чынлап шаяра яңгырлар,
Вальс көенә бииләр.
…Тышта түгел, күңелемдә
Көз икәнен белмиләр.

Венер Фәттах

*****

Менә тагын көзгә килеп кердек,
Күңелләргә сагыш үрелә.
Җәен янган учаклар да сүнә,
Әкрен генә сүнеп сүрелә.

Нигә көзен күңел моңлана да,
Җаннарыма нигә шом сала.
Нигә җәен дәртләнгән йөрәгем,
Көзен килеп һушымны ала.

Фирдат Валеев

*****

Читать далее

Хайваннар, кошлар турында

Песнәк

Алтын көзләр узып китте,
Ап-ак кыш килеп җитте.
Ап-ак кар яуды җиргә,
Җир акка чумды инде.

Әнә агачта бер песнәк,
Җим эзләп йөри икән.
Ары карый, бире карый
Бер дә табалмый микән?!

Мин озак карап тормыйчан
Тотындым үз эшемә.
Җимлек ясадым кошчыкка,
Элдем куак түшенә.

Песнәгем бик тә шатланды,
Минем эшемне күреп.
Рәхмәт әйтеп, баш селекте
Яныма очып килеп.

Лилия Сәлахетдинова

*****

Кыр кәҗәсе

Әкиятле урманда
Кышның салкын көнендә
Ак карны ера-ера
Әллә кәҗәме чаба?

Бик курка инде үзе
Елтырый аның күзе.
Әллә инде адашкан
Әллә юлын ялгышкан.

Агачлар арасында,
Ботаклар карасында
Кача-кача йөгерә
Көтүгә өлгерергә.

Көтүе белән бергә
Тели кәҗә булырга.
Табып бәләкәй бәти
Булырга аңа әни.

Җылы язның көнендә
Йөрергә ул чирәмдә
Назлап кына яратып
Бәләкәчен ияртеп.

Өйрәтеп ул яшәргә,
Бүреләрдән качарга.
Әкиятле урманда,
Чәчәк тулы аланда

Лилия Гиматдинова ( Хисамова)

*****
Читать далее

Табигать

Каеннар

Юл читендә айкала да чайкала
Ак каеннар, яшь каеннар,
Каеннар…
Тирә-якта шаулый бодай диңгезе, ‘
Сорый кебек: «Әйтче, егет, син безгә —
Күңелеңдә нинди уй бар, кайгы бар?»

Уем тик шул: ятыйм каен төбендә,
Арып-талып бодай ургач хәл алып,
Сайрар кошлар яңгыратсыннар тирәмне,
Серләшсен дә шыбырдашсын һәр яфрак —
Серле булу каеннарга хәләл ул.

Яки ятыйм каеннарның төбендә,
Есенинның томын тотып, уйланып.
Ай тулышкан һәм болытсыз кичләрдә,
Таң чыкларын көтеп алалмый һич тә,
Тирбәлешсен ак каеннар — уянып.

Озакбай Пирҗанов
Марс Шабаев тәрҗемәсе

*****

Читать далее

Сугыш

Совет солдаты кабере янында

 

Мин җырламыйм каберең ташы турында,—
Җырлыйм яшәү моңын.
Вакыт үткән белән бозылмый бер дә
Синең елмаюың.
Ташың тора,— зыян юк аның һич.—
Ул гаепле түгел…
Кара күзле болгар хатын-кызларын
Үзеңә тартасың гел.

Тын, чал аналар да, гитаралар да
Моңлы, сабыр-салмак:
Сөйләмиләр синең үлемең турында,—
Мәңге янар якты көнең турында
Яд итәләр, солдат!

*****

Ветеран

Ямьләнеп киткәндәй булды
Авылым урамнары,
Ирексездән шунда төште
Күземнең карашлары.

Ышанычлы адым белән
Горур атлап урамнан,
Орден-медальләрен тагып,
Үтеп бара Ветеран.

Маңгаенда буразналар,
Әйтерсең борма юллар,
Шул юлларда эз калдырган
Яшәлгән данлы еллар.

Язмыш аны күп сынаган,
Тик сындыра алмаган,
Таяндырса да таякка,
Буйсындыра алмаган.

Чәчләре ничек ак булса,
Күңеле дә аның ак,
Тормыш тәҗрибәсен туплап,
Биргән һәр киңәше хак.

Дөнья йөге бастырса да,
Туры тота гәүдәсен,
Кайбер очынчык затларның
Әйттерер ул тәүбәсен.

Күзләрендә яшәү дәрте,
Япь-яшь аның күңеле,
Тирән ихтирамга лаек
Гомере алда әле.

Юл бирегез, сәләмләгез,
Хөрмәтләп җырлагыз дан:
Урамнарны нурга күмеп,
Үтеп бара Ветеран!

Нур Ахунов

*****

Кайтыгыз солдатлар

Киткән чакта егетләр сугышка
Буп-буш булып калды ихата.
Каһәр сугыш, ул елларны түгел,
Кеше гомерләрен югалта.

Кушымта:
Кайтыгыз, солдатлар, сез кайтыгыз,
Хәтерләрдә генә булса да.
Кайтыр бер мәл, кайтыр диеп сезне,
Һаман көтә туган бусага.

Кызлар киткән чакта яу кырына
Түрдә калды ап-ак күлмәкләр.
Туйда сүзләр әйтелми калдылар,
Таратылмый калды бүләкләр.

Күпме солдат кайтмады сугыштан,
Күпме еллар әрәм калдылар.
Исән булганнарның яшьлекләрен,
Елларын булса да алдылар.

Венер Фәттах

*****

Тынгы бармы

 

Утырабыз яшел чирәмдә
Дуслар белән, зәңгәр бер төндә.
Тирәбездә яна фонарьлар, Алар бии шаян
җилләрдә, Штраус вальсы көенә.

Кәстәнәләр тора чайкалып,
Яфракларын җәеп юлларга.
Кинәт радио,
чит-ят бер телдә,
Бар дөньяга сөйли яр салып,
Күңелләрне тутырып шомнарга…

Әйтерсең лә бәзгә ташланды
Кыргый яулар, уттан-сөремнән…
Кайсы төштә тагын шартлады
Артериясы бу җир шарының?!
Нинди өн бу тагын үлемнән?!

Тирәбездә бии фонарьлар,
Вальс көенә, шаян җилләрдә,
Ә кайдадыр тетри шартлаулар,
Үлем нуры сибеп капшый җирне
Прожекторлар кара төннәрдә…

Минко Лалев,
болгар шагыйре

Нури Арсланов тәрҗемәләре

*****

Читать далее